दार्चुला । मकरीगाड हाइड्रोपावर कम्पनी लिमिटेडले स्थानीयको हकहित र वातावरणीय प्रभावलाई बेवास्ता गरेको भन्दै दार्चुलाको अपिहिमाल गाउँपालिकाका स्थानीय बासिन्दाहरु आन्दोलित भएका छन्। ‘मकरीगाड हाइड्रोपावर सेयर वितरण संघर्ष समिति’ ले आफ्ना मागहरु पूरा गर्न कम्पनी र गाउँपालिका दुवैलाई अल्टिमेटमसहित ज्ञापनपत्र बुझाएको छ।
संघर्ष समितिले पुस २५ गते मकरीगाड हाइड्रोपावरको काठमाडौँस्थित कार्यालयमा कार्यकारी निर्देशकलाई र पुस २८ गते अपिहिमाल गाउँपालिकाका अध्यक्षलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै ३ दिनभित्र माग सम्बोधन नभए पावर प्लान्ट नै बन्द गर्ने चेतावनी दिएको छ।
के छन् स्थानीयका माग ?
संघर्ष समितिका अध्यक्ष देविन्द सिंह रोकायाद्वारा हस्ताक्षरित ज्ञापनपत्रमा मुख्य गरी सेयर वितरण र स्थानीय पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकता दिइएको छ। समितिका प्रमुख मागहरु यस प्रकार छन्:
* निःशुल्क सेयरको व्यवस्था: कम्पनीले जारी गर्न लागेको सेयरमध्ये अपिहिमाल गाउँपालिकाबासी, विशेषगरी गरिब र आर्थिक अवस्था कमजोर भएका जनतालाई निश्चित कित्ता सेयर निःशुल्क उपलब्ध गराउनुपर्ने।
* सेयर बाँडफाँडमा प्राथमिकता: स्थानीय प्रभावित क्षेत्रका लागि छुट्याइएको १० प्रतिशत सेयरलाई शतप्रतिशत मानी त्यसको ८० प्रतिशत हिस्सा अनिवार्य रुपमा अपिहिमालबासीलाई वितरण गर्नुपर्ने।
* पूर्वाधार निर्माण: आयोजना प्रभावित क्षेत्रका सडकमा पक्की पर्खाल, आवश्यक ठाउँमा तटबन्ध निर्माण, विद्यालय भवन निर्माण र स्वास्थ्य संस्थाहरुमा आवश्यक उपकरणको व्यवस्था गर्नुपर्ने।
* क्षतिपूर्ति र पुनःस्थापना: आयोजनाका कारण सुकेका पानीका मुहानहरुको विकल्पमा खानेपानी योजना निर्माण गर्नुपर्ने र विस्थापित भएका पानीघट्टहरुको पुनःनिर्माण गरिदिनुपर्ने।
आन्दोलनको चेतावनी
ज्ञापनपत्रमा आयोजनाले निर्माण सुरु भएदेखि नै स्थानीयको सेवा-सुविधामा कुनै पहल नगरेको र वातावरणमा समेत प्रत्यक्ष असर पारेको आरोप लगाइएको छ। संघर्ष समितिले ३ दिनभित्र मागहरु सम्बोधन नभए हाइड्रोपावरको प्लान्ट बन्द गर्ने लगायतका कडा संघर्षका कार्यक्रमहरु सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ।
स्थानीयले गाउँपालिका अध्यक्षलाई बुझाएको पत्रमा कम्पनीसँग आवश्यक समन्वय र पहल गरिदिन समेत अनुरोध गरेका छन्। आयोजनाबाट अपिहिमाल गाउँपालिकाका वडा नं ३, ४ र ५ प्रत्यक्ष प्रभावित रहेका छन्।
यो विवादले कम्पनी र स्थानीय समुदायबीचको सम्बन्धमा थप तिक्तता ल्याउन सक्ने देखिएको छ। यसबारे हाइड्रोपावर कम्पनीले हालसम्म कुनै औपचारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन।
